Printervriendelijke versieVerstuur naar een vriendPDF versie
Home › Ken uw dorp

Ken uw dorp

De Bolderberg

De Bolderberg is een “getuigenheuvel” zeggen de geologen.

Hij getuigt van de hoogte die het landschap duizenden jaren geleden had. Alhoewel hij nu nog slechts 60 m. boven de zeespiegel ligt, vermoeden geologen dat het vroeger ruim het dubbele was. En of dat uitgezocht is : ruim honderd vijftig jaar geleden kampeerden bij wijze van spreken drie van de grootste Europese universiteiten permanent en jaren lang in ons dorp Bolderberg. Uniefs van Parijs, Leuven en Brussel onder leiding van prof.Vanderstraeten uit Hasselt zochten dertig jaar naar de oplossing, met tientallen geschriften als resultaat. De “ Bolderiaan” , een wit zand met rolkeien, bleek erg belangrijk in het onderzoek naar de vorming der continenten.

Ruim 125 miljoen jaar geleden, in het Tertiair tijdvak, meer bepaald in het MIOCEEN, overspoelde een vloedgolf, nu een tsunami genoemd, onze streken. Uiteraard waren er geen mensen, die kwamen veel later; De vloedgolf kwam uit het Noorden, hier ontstaat de Noordzee.

Honderd miljoen jaren bleef Nederland, stuk Duitsland en het huidige Vlaanderen een speelbal van de Diestiaanzee. De Bolderberg is hierin ontstaan als een zandbank, door de getijdenstromingen. Scheikundige reacties van zout gesteenten met zacht regenwater en lucht veroorzaakten het ontstaan van ijzerzandsteen, de beruchte harde kappen die deze heuvels nu nog beschermen. Klitsberg, Willekensberg, Galgenberg, zij vinden

Kasteel Terlaemen

Het landgoed Terlamen dankt zijn naam aan de ligging op de Laambeek die van west naar oost door het domein kronkelt en de vele vijvers bevoorraadt. Het domein is ruim 200 ha. Groot en omvat dennen- en loofbossen, prachtige stukken heide, weide en vooral vijvers. De vijvers waren vroeger Kempense vennen die uitgediept werden door turfstekers en die daarna als kweekvijvers van allerlei soorten vis werden gebruikt. Om de vijvers van water te voorzien zijn er diverse sluizen aangebracht. De vijvers lopen in elkaar over volgens het principe van de communicerende vaten. Ieder jaar in het najaar laat men de vijvers leeglopen om de kweekvis gemakkelijker te kunnen vangen. Het landgoed Terlamen wordt reeds vermeld in 1293. Het leen was toen eigendom van Hendrick Malapart die getrouwd was met Clara van der Lamen, men noemde hem "Malapart van Lame". Sinds die tijd is het domein vrijwel ongewijzigd gebleven. De grote vijver tegenover het kasteel wordt nog steeds de Zaarenvijver genoemd. Het kasteel kreeg zijn huidige vorm in 1750, toen het als jachtslot gebouwd werd voor graaf Jean de Borchgrave. Nu is het bewoond door Jonkheer François de Bellefroid. Met dank aan François de Bellefroid de huidige eigenaar.

Vijvers Terlaemen

Wij hebben zoals de vorige jaren bij de h. Francois de Bellefroid, landheer van het kasteel Terlamen aangedrongen om het opschietende struikgewas langs de vijvers op de Terlamenlaan te kappen. Hij heeft dat grondig laten doen.

We hadden hierin een goede bondgenoot aan Karel Borghs. Waarvoor onze dank. Ook aan Mario Borremans , schepen van openbare werken voor de goodwill en de snelheid waarmee de opruimingswerken uitgevoerd werden

Het scheelde niet veel meer of we reden door een haag, waardoor het zicht op de vijvers totaal zou verdwenen zijn. Het is wel een beschermd uitzicht, wij genieten er allemaal van, maar de eigenaar draait voor alle kosten op. En dat begint hem hoog te zitten.

Deze, eertijds ondiepe Kempische vennen, werden door inwoners van Bolderberg , Viversel en Boekt met spaden en karren verdiept tot de huidige visvijvers in 1880. De grond diende voor de aanleg van de weg en voor het schiereilandje, waar nu het bosje staat.

Lusthof de Kluis

In 1947, vlak na de tweede wereldoorlog , kreeg Joséé Cupers, later Zee van de Kluis een lumineus idee. In zijn lagere schooltijd had hij meester Moors horen zeggen “ het goud ligt op de berg voor het oprapen, maar niemand ziet het “

Zee was niet van de domsten en begreep de hint. Hij bouwde bovenstaand zomerrestaurant en begon kleinschalig met één tapkraan. Door de effenaf schitterende ligging en het inventieve organisatietalent van Zee, groeide de kluis uit tot één der eerste dansgelegenheden in Vlaanderen. Zeer tot ongenoegen van alle pastoors ver in het omliggende. Dansen was des duivels. Ganse bladzijden parochieblad vertelden de godsdienstige zielen hoe zedeloos het er op de kluis toeging en wat voor lichtgeklede vrouwen zich daar thuisvoelden . Iedereen wilde het wel met eigen ogen gezien hebben. De kassa van Zee floreerde als nooit. Zwart zag het van de Hasseleeren. In Bolderberg kende de jeugd trouwens slechts twee sporten, voetbal en hesseleeren loeren. Dat laatste waren Hesseleeren die hun liefje kwamen uitproberen in de zachte diepbloeiende paarse heide. Je zou voor minder vergeten te voetballen. Generaties bekende zangers kleurden de kluis. Will Tura begon er zijn loopbaan. Nu is Brasserie De Kluis nog steeds een begrip in toeristisch Limburg en Zee kreeg de eretitel “ vader van het toerisme”.

Sint Job kerk

Oude dorpsfoto uit 1902. De kerk is pas gebouwd, Stieneken van de smid heeft haar café geopend en pachter Schoofs van de Armenwinning heeft de korenschoven netjes opgezet.

De eerste kapel, tussen Savarin en Oud-Bolderberg stond er reeds in 1505.

Wij waren parochianen van Hasselt. Bouwvallig en te klein werd ze afgebroken rond 1870.

Na jarenlang bedelen bij de ook niet zo gegoede boeren van Bolderberg slaagde Pastoor Nijssen erin de hulp te krijgen van Joseph Bovy, pas gouverneur geworden, en van Baron de Villenfagne de Vogelsanck.

Dat scheelde wel wat. In 1873 wordt de eerste steen gelegd van wat een nieuwe kerk voor Bolderberg zal worden. In 1878 wordt zij, met grootse plechtigheid, ingewijd. Architect Jaminé uit Hasselt tekende de plannen.

Eenmaal gebouwd waren de centen op en pas twintig jaar later werd de kerk

afgewerkt. In 1978 vierden wij 100 jaar kerk met wagenspelen en tentoonstellingen.

Oude kerkhof

Het oude kerkhof achter de kerk.

Reeds in 1985 werd door de bevolking van Bolderberg aangedrongen om dit kerkhof te bewaren. Op de regelmatig terugkerende hoorzittingen van het gemeentebestuur was er uiteindelijk unanimiteit om dit ook zo te houden, temeer omdat de graftombe van Bovy een zekere heemkundige bescherming vereiste.

Het is trouwens zeldzaam aan het worden, een kerkhof rond de kerk.

Enkele jaren terug investeerde tante Els ( van Oud-Bolderberg) nog in de renovering van deze tombe en andere oude grafstenen.

Tegenwoordig spendeert Mon Vrancken , samen met diaken Francois, tijd en energie aan het onderhoud en de verbetering van deze plek. Zij krikken de scheefgezakte graven op. Zeker een mooi initiatief.

De dorpsraad van Bolderberg staat unaniem achter het behoud van dit kerkhof.

Hotel Oud Bolderberg

Oud Bolderberg 1960

Je ziet het zo voor u. Op het terras of onder de boom kon je rustig een trappist drinken op een warme zonnige zomerdag. Gejaagdheid en stress waren nog niet uitgevonden . Alleen Oscar van de Bekker kwam ons de levieten lezen als we verloren hadden bij de voetbal. Zijn vrouw Thans deed ondertussen het winkeltje.

Het huis moet erg oud zijn. Op de schetskaart van de abdij van Averbode in 1678 stond het gebouw reeds getekend. Verbouwingen rond 1950 wezen op muren in grote bruine ijzerzandsteen, zoals de kerk van Kermt. Na de eerste wereldoorlog was het een confiserie en peperkoekenfabriek, in handen van de familie Corthouts. In 1936 was het al café met terras en trok toeristen aan die de kluis bezochten. In 1951 werd de stap gezet naar hotelkamers en resoluut overgeschakeld naar pension. Ook de naam “ Oud Bolderberg” kreeg toen vorm.

Het hotelletje had een erg gunstig imago en was zeer geliefd bij Antwerpenaars.

In 1971 brandde het rechter woonstuk af. Uit handen van de familie Corthouts

( na eeuwenlang ?) ging het in 2002 over naar andere handen. De naam veranderde: de oude klanten bleven weg, de nieuwe kwamen niet. En zoals met andere zaken verdween de kleinschalige familiale gezelligheid in dagdromerij.

Gelukkig kwam de h. Vandenhove het gebouw redden van appartementitis.

Klooster

In 1870, ruim 8 jaar voor de kerk gebouwd werd, bouwde de gemeente Zolder in Bolderberg en Viversel een schoolhuis. Het schoolhoofd van de dorpsschool had het recht dit huis te bewonen . Dat was ook meestal zo, alhoewel meerdere schoolhoofden dit ook verzuimden. Hun vrouwen kwamen uit de stad en wilden daar blijven wonen. Er was meestal één onderwijzer, tevens schoolhoofd , en één juf voor de meisjes. Deze laatste moest ophoepelen als ze trouwde. Bolderberg telde 300 inwoners, waarvan 60 kinderen.

In 1934 haalde de pastoor Spaas vier zusters weg uit het moederhuis in Sint Niklaas. Zij waren van de orde van Filippus Neri en Pastoor Spaas bevorderde het toch wel erg verkommerde schoolhuis tot klooster. De zusters vertelden later dat ze in een voslagen negerij terecht gekomen waren. Deuren en ramen rot, geen meubelen, geen huishoudgerief en het dak een zeef. Bovendien vreesden de inwoners dat het bedelnonnen waren en het heeft wat geduurd eer ze echt aanvaard werden.

De zusters sloegen snel de hand aan de ploeg. Zuster Jacoba begon een kleuterklas in de “goei” kamer van het klooster, zusters Damiana en Raphaëlle bouwden twee klassen in de Kluisstraat in 1936. Het klooster wordt heden nog bewoond door drie zusters : zuster Relindes, zuster Pia en zuster Gemma.

Er zullen inspanningen moeten geleverd worden om dit stukje oud bolderberg te bewaren voor het nageslacht. Er rusten erg begerige “ appartementitis “ op dit heemkundig erfstuk.

Oude Bergweg

Na de bouw van de kerk in 1878 besloot de provincie een weg aan te leggen van Bolderberg naar Boekt en Zolder voor de nieuwgebouwde kerk door.

Het was een primitieve weg, in acht genomen dat auto’s en fietsen niet bestonden en dat de berg te steil was voor karren en dus moest uitgegraven worden. Bovendien moest men dwars door de vijvers, ook een werkje dat

met pure handenarbeid diende uitgevoerd.

Dus trommelde men de boeren van Bolderberg, Viversel en Boekt op met

kruiwagens en karren Met de grond van de berg werden de vijvers opgehoogd. Het uitspoelen van de weg tegen de berg verplichtte de provincie rond 1903 kasseien te leggen. Hier op de foto.

Gelijktijdig werden ook de vijvers uitgediept. Overschot van grond werd

verzameld op een hoop, het nu bekende “ schiereilandje “

Powered by www.HostYou.be & www.SycroCMS.com